E-ticaret cari takibi: pazaryeri hakedişi, kesinti ve tedarikçi hesabı
E-ticaret cari takibi, internetten satış yapan bir işletmenin paranızı tutan her pazaryeri ve ödeme kuruluşu, her tedarikçi ve faturayla sattığı her kurumsal müşteri için ayrı bir cari hesap tutmasıdır. Bireysel alıcı peşin ödediği için ona cari açılmaz; alacak pazaryerindedir. Satış brüt tutarla pazaryeri carisine borç, komisyon/kargo/hizmet kesintileri ve iadeler ayrı alacak satırı, banka hesabına gelen hakediş ödemesi alacak olarak yazılır. Doğru tutulmuş bir pazaryeri carisinin bakiyesi, satıcı panelinde bekleyen ödemeye eşittir.
Mağazada müşteri borç bırakır; internette müşteri hep peşin öder ama para yine de gecikir — çünkü arada pazaryeri vardır. E-ticaretçinin cari sorunu “kim bana borçlu” değil, “pazaryeri bana ne zaman, kesintiden sonra ne kadar ödeyecek ve ben tedarikçiye ne zaman ödemeliyim” sorusudur.
E-ticarette cari kimdir?
| Taraf | Cari kart açılır mı? | Neden |
|---|---|---|
| Bireysel alıcı (pazaryeri ya da site) | Hayır | Ödemeyi sipariş anında pazaryerine ya da ödeme kuruluşuna yapar; ona borç ya da alacak doğmaz. |
| Pazaryeri (Trendyol, Hepsiburada, Amazon, n11…) | Evet — alacak tarafı | Satış bedelini tahsil edip kesintisini düşerek size belirli aralıklarla öder. |
| Ödeme kuruluşu / sanal POS | Evet — alacak tarafı | Kendi sitenizdeki kartlı ödemeleri tutar, komisyonu düşüp aktarır. |
| Tedarikçi, üretici, toptancı | Evet — borç tarafı | Malı vadeli alırsınız; asıl borcunuz buradadır. |
| Kargo, ambalaj, fotoğraf/hizmet | Vadeli çalışıyorsanız evet | Ay sonu faturayla ödenen hizmetler birer tedarikçi carisidir. |
| Bayi, kurum, toptan alıcı | Evet — alacak tarafı | Faturayla vadeli satılan mal klasik müşteri alacağıdır. |
Altı adımda e-ticaret cari düzeni
1. Her pazaryerine ve ödeme kuruluşuna bir cari kart açın
Trendyol, Hepsiburada, Amazon, n11 ya da kendi sitenizin ödeme altyapısı (sanal POS, iyzico, PayTR gibi) — paranızı tutan her kurum ayrı bir cari olur. Satış tutarı müşteriden değil, bu kurumdan tahsil edilecektir; cari hesapta görmek istediğiniz tam olarak budur: “Pazaryeri bana ne kadar ödeyecek, ne zaman?”
2. Satışı brüt, kesintileri ayrı satırla yazın
Sipariş teslim edildiğinde satışın brüt tutarını pazaryeri carisine borç yazın. Komisyon, kargo bedeli, hizmet/işlem bedeli ve varsa reklam kesintisini her biri ayrı alacak satırı olarak işleyin. Hepsini tek “net” rakama indirgemek kolay görünür ama ay sonunda pazaryerinin kesinti faturalarıyla karşılaştırmayı imkânsız kılar.
3. İadeyi ve iptali aynı caride ters satırla kapatın
İade gelen siparişin brüt tutarı pazaryeri carisine alacak olarak yazılır; pazaryeri iade için komisyonu geri veriyorsa o da ayrı borç satırıdır. İade edilen ürünün kargosu çoğu zaman satıcıda kalır — bu kesinti de ayrı satır. İadeyi atlamak, hiç gelmeyecek bir hakedişi alacak gibi gösterir.
4. Hakediş ödemesini dekontla eşleyin
Pazaryerinden banka hesabınıza gelen her ödemeyi aynı gün, dekont tarihi ve hakediş dönemiyle alacak olarak yazın. Doğru tutulmuş bir pazaryeri carisinin bakiyesi, “satıcı panelinde bekleyen ödemeler” rakamına eşit olmalıdır. Eşit değilse fark çoğunlukla işlenmemiş bir iade ya da kesintidir.
5. Tedarikçi ve B2B müşteri tarafını aynı düzende tutun
E-ticaretçinin asıl borcu toptancıya, üreticiye, kargo firmasına ve ambalajcıya olan vadeli borçtur; bayilere ya da kurumlara faturayla sattığı mal da gerçek bir müşteri alacağıdır. Bunlar da birer cari kart olur. Pazaryeri hakedişlerinin geleceği tarihi tedarikçi vadeleriyle yan yana görmek nakit sıkışıklığını önceden gösterir.
6. Ay sonunda ekstre ve kesinti faturalarını müşavire tek pakette verin
Her pazaryeri carisinin ve büyük tedarikçilerin ay sonu ekstresini PDF olarak alın; pazaryerinin kestiği komisyon/hizmet faturalarıyla birlikte mali müşavirinize gönderin. Müşavir resmi kaydı kendi programında yapar; sizin ekstreniz onun elindeki faturalarla bakiyenin tuttuğunu kanıtlar.
Örnek: bir pazaryeri carisinin iki haftası
Ev tekstili satan küçük bir işletmenin defterindeki “Pazaryeri A” carisi. Tutarlar örnektir; kesinti oranları pazaryerine, kategoriye ve sözleşmeye göre değişir:
| Tarih | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|
| 01.10 | Devir — eylülden bekleyen hakediş | 8.200 ₺ | 8.200 ₺ (B) | |
| 01–07.10 | Teslim edilen siparişler (42 adet), brüt | 31.500 ₺ | 39.700 ₺ (B) | |
| 07.10 | Komisyon kesintisi, 1–7 Ekim | 5.040 ₺ | 34.660 ₺ (B) | |
| 07.10 | Kargo bedeli kesintisi | 2.310 ₺ | 32.350 ₺ (B) | |
| 09.10 | İade — 3 sipariş, brüt | 2.250 ₺ | 30.100 ₺ (B) | |
| 09.10 | İade siparişlerin komisyonu geri | 360 ₺ | 30.460 ₺ (B) | |
| 10.10 | Hakediş ödemesi — banka, eylül sonu dönemi | 8.200 ₺ | 22.260 ₺ (B) | |
| 14.10 | Hakediş ödemesi — banka, 1–7 Ekim dönemi | 22.260 ₺ | 0 ₺ |
Brüt 31.500 ₺’lik satıştan banka hesabına gelen 22.260 ₺ — aradaki 9.240 ₺’nin 2.250’si iade, 6.990’ı net kesinti (komisyon 5.040 − iade komisyonu 360 + kargo 2.310). Bu ayrım cari hesapta satır satır durduğu için, satıcı panelindeki ödeme raporuyla ve ay sonu kesinti faturasıyla karşılaştırma beş dakika sürer. Bakiyenin yönünü okumayı cari bakiye nedir, satırların türlerini cari hareket nedir sayfasında anlattık.
Nakit takvimi: hakediş ile tedarikçi vadesini yan yana koyun
E-ticaret büyürken en sık yaşanan sıkışma, satış artarken kasanın boşalmasıdır: mal tedarikçiden 30 günde ödenecek diye alınır, ama pazaryeri hakedişi teslimattan sonra gelir ve iadeler o tutarı küçültür. Haftada bir iki listeyi yan yana koyun:
- Gelecek iki haftada gelecekler: pazaryeri ve ödeme kuruluşu carilerinin bakiyeleri (iade riski düşülmüş).
- Gelecek iki haftada ödenecekler: tedarikçi, kargo ve ambalaj carilerinde vadesi gelen tutarlar.
İkincisi birincisinden büyükse sorun bugünden bellidir: tedarikçiyle vade konuşmak ya da reklam harcamasını ertelemek için hâlâ zaman vardır. Vade listesinin kuruluşu tahsilat ve vade takibi sayfasında. Bir pazaryeri alacağını tedarikçi borcuna karşılık devretmek gibi durumlarda cari virman kullanılır.
Mali müşavirle veri paylaşımı
E-ticaret işletmesinin mali müşaviri ay sonunda üç şey ister: satış faturaları (çoğu zaman pazaryerinin ya da e-Fatura entegratörünün ürettiği), pazaryerinin kestiği komisyon/hizmet faturaları ve banka dökümü. Sizin cari takibiniz bu üçünün tuttuğunu gösteren dördüncü belgedir. Her pazaryeri ve büyük tedarikçi için ay sonu cari ekstresini PDF olarak alın ve aynı klasöre koyun. Fark çıkarsa müşaviriniz hangi satırda olduğunu ekstreden bulur; yöntem cari mutabakat nasıl yapılır sayfasında. Resmi defter ve beyanname müşavirin programında tutulur; işletmenin cari takibi onun yerini tutmaz.
Cari Takip uygulaması e-ticaretçiye ne sağlar, neyi sağlamaz?
Cari Takip Programı: Muhasebe’de her pazaryerini, ödeme kuruluşunu ve tedarikçiyi Cariler sekmesinde ayrı kart olarak açar, kayıtları telefondan girersiniz; her carinin bakiyesi kendiliğinden güncellenir. Özet ekranında toplam Alacağım (pazaryerlerinin ve kurumsal müşterilerin size borcu) ile Borcum (tedarikçilere borcunuz) ayrı görünür; banka hesabınıza gelen hakedişi para girişi, tedarikçiye yaptığınız ödemeyi para çıkışı olarak kaydedersiniz. Hareketler sekmesi tüm carilerdeki kayıtları tarih sırasıyla listeler; bir carinin ekstresini PDF olarak müşavirinize gönderirsiniz.
Sağlamadıkları da açık olsun: Cari Takip pazaryerlerine bağlanmaz (siparişler ve kesintiler otomatik gelmez, dönem toplamlarını elle girersiniz), e-Fatura/e-Arşiv düzenlemez ve stok tutmaz. Stoğu da yönetmek istiyorsanız Ofisx stok + cari uygulaması daha uygundur.
En iyi cari takip uygulaması hangisi?
Tek bir “en iyi” yok; seçim fatura kesip kesmediğinize ve işi telefondan mı yürüttüğünüze bağlı. Yalnız müşteri ve tedarikçi borç-alacağını, tahsilatı ve ekstreyi telefondan izleyecekseniz cariye özel bir uygulama yeter; e-Fatura kesmeniz gerekiyorsa ön muhasebe programı gerekir. Kısa özet:
| Seçenek | Kime uygun | Platform | e-Fatura |
|---|---|---|---|
| Cari Takip Programı: Muhasebe (Ofisx) | Telefondan müşteri ve tedarikçi borç-alacak, tahsilat, vade, kasa ve çek-senet takibi isteyen esnaf ve küçük işletme | Android, iPhone (TR App Store), web paneli | Yok (kartta e-fatura bilgileri tutulur) |
| AKINSOFT Cari Takip | Yalnız cari kart açıp borç-alacak girmek isteyen, en sade uygulamayı arayan kullanıcı | iPhone (App Store TR) | Mağaza açıklamasında yok |
| DEFTER | İşletme cari hesabıyla birlikte gelir-gider ve kişisel bütçeyi de aynı yerde tutmak isteyen | iPhone (App Store TR), defter.net | Mağaza açıklamasında yok |
| Paraşüt | e-Fatura/e-Arşiv kesmesi gereken ve ön muhasebeyi mali müşaviriyle birlikte yürüten KOBİ | Web, iPhone, Android | Var (e-Fatura, e-Arşiv, e-SMM) |
| Excel veya kağıt defter | Birkaç düzine cari ve az hareketle, önce düzeni kurmak isteyen | Bilgisayar / kağıt | Yok |
Sekiz seçeneğin ayrıntılı karşılaştırması (Logo İşbaşı, Bizim Hesap, FlexHesap dahil) en iyi cari hesap takip uygulamaları sayfasında.
Sık sorulan sorular
E-ticaret yapan KOBİ’ler için cari hesap takibi nasıl yapılır?
Her pazaryeri ve ödeme kuruluşu, her tedarikçi ve faturayla satılan her kurumsal müşteri ayrı bir cari kart olur. Satış brüt tutarla pazaryeri carisine borç, komisyon, kargo ve hizmet bedeli ayrı alacak satırı, iade ters satır, banka hesabına gelen hakediş ödemesi alacak olarak yazılır. Pazaryeri carisinin bakiyesi, satıcı panelinde bekleyen ödemeye eşit olmalıdır.
Pazaryeri satışlarında müşteri cari hesabı açılır mı?
Bireysel alıcı ödemeyi sipariş anında pazaryerine yaptığı için ona cari açılmaz; alıcıya borçlu ya da alacaklı değilsiniz. Alacağınız pazaryerindedir, bu yüzden cari kart pazaryeri adına açılır. Faturalı satış yaptığınız bayi, kurum ya da toptan müşteri ise kendi cari kartını alır.
Trendyol veya Hepsiburada hakedişi nasıl takip edilir?
Satıcı panelindeki sipariş ve ödeme raporlarını dönem dönem alıp cari hesaba işlersiniz: teslim edilen siparişler borç, kesintiler ve iadeler alacak, banka hesabınıza yatan ödeme alacak. Ödeme takvimi ve kesinti oranları pazaryerine, kategoriye ve sözleşmeye göre değişir; güncel değerler için satıcı panelinizdeki ödeme raporuna bakın.
Pazaryeri komisyonu cariye mi, masrafa mı yazılır?
İşletmenin kendi takibinde komisyonu pazaryeri carisinde ayrı alacak satırı olarak yazmak, hakedişin neden satış tutarından düşük geldiğini görünür kılar. Resmi muhasebede komisyon faturası gider olarak kaydedilir; bu sınıflandırmayı mali müşavir yapar.
Mali müşavirle cari verisi nasıl paylaşılır?
En sade yol ay sonunda her önemli carinin ekstresini PDF olarak göndermektir: devir bakiyesi, tarih sırasıyla hareketler ve kapanış bakiyesi tek belgede durur. Müşavir bunları elindeki faturalar ve banka dökümüyle karşılaştırır. Ekstrenin içeriği için cari ekstre nedir sayfasına bakın.
E-ticaret için hangi cari takip programı uygun?
Faturayı pazaryeri ya da e-Fatura entegratörünüz kesiyor ve size yalnız kimden ne alacağınızı, kime ne borçlu olduğunuzu izlemek kalıyorsa, Cari Takip Programı: Muhasebe gibi cariye özel bir uygulama yeter. e-Fatura kesmeniz, stok tutmanız ya da pazaryeri siparişlerini otomatik çekmeniz gerekiyorsa ön muhasebe ya da pazaryeri entegrasyonlu bir program gerekir. Cari Takip pazaryeriyle entegre değildir; kayıtlar elle girilir.
Kendi e-ticaret sitemin ödemeleri nasıl takip edilir?
Sanal POS ya da ödeme kuruluşu (iyzico, PayTR gibi) bir pazaryeri gibi davranır: müşteri parayı ona öder, o da kesintisini düşüp size belirli bir takvimle aktarır. Bu kurum için bir cari kart açın; satışları borç, kesintileri ve size yapılan aktarımları alacak yazın.
Son güncelleme: 2026-10-21. Pazaryeri ödeme takvimleri ve kesinti oranları değişebilir; güncel değer için satıcı panelinize, muhasebe kaydı için mali müşavirinize başvurun.
Uygulamanın içi
Cari listesinde güncel bakiye, para girişi/çıkışı ve cari ekstresi.
Pazaryeri size ne kadar borçlu, siz tedarikçiye ne kadar?
Her pazaryerini ve tedarikçiyi ayrı cari olarak izleyin; Alacağım ve Borcum tek ekranda, ay sonu ekstresi PDF olarak müşavirde.
Ücretsiz deneme ile başlanır; deneme bitince devam etmek için Pro abonelik gerekir.