Cari mutabakat nasıl yapılır?
Cari mutabakat, iki işletmenin aralarındaki hesabın belirli bir tarihteki bakiyesi üzerinde anlaşmasıdır ve beş adımda yapılır: kesim tarihini birlikte belirlemek, her iki tarafın kendi cari ekstresini çıkarması, dökümlerin karşılıklı gönderilmesi, fark varsa nedenini tutardan değil tarihten arayarak bulmak ve onaylanan bakiyeyi yazılı olarak kaydetmek. Mutabakatı bitiren belge ekstredir; yalnız bakiye rakamı paylaşmak farkın nereden çıktığını göstermez.
Mutabakat bir tahsilat işlemi değildir. Borcun tutarını netleştirir; ödeme ayrı bir konudur. Ama tahsilat görüşmesine mutabık kalınmış bir bakiyeyle gitmek, tartışmayı rakamdan takvime taşır.
Beş adımda mutabakat
1. Tarihi ve kapsamı önce konuşun
Mutabakat, iki tarafın aynı tarih aralığına bakmasıyla başlar. “31 Ağustos akşamı itibarıyla” gibi net bir kesim günü belirleyin ve karşı tarafa bunu yazın. Kesim günü konuşulmadan gönderilen ekstreler neredeyse her zaman tutmaz: bir taraf 30 Ağustos’ta keser, diğeri 2 Eylül’de, aradaki iki günün faturası fark olarak görünür ve olmayan bir sorun aranır.
2. Kendi ekstrenizi çıkarın ve göndermeden önce denetleyin
Kesim gününe kadar olan tüm hareketleri içeren dökümü alın. Göndermeden önce kendi kaydınızdaki üç şeye bakın: devir bakiye satırı var mı, açıklama alanı boş bırakılmış satır var mı, aynı firma iki ayrı kartta duruyor mu. Bu üçü düzeltilmeden gönderilen ekstre, karşı tarafta sizin hatanızın tartışılmasına yol açar. Dökümün nasıl okunacağını cari ekstre nedir sayfasında anlattık.
3. Ekstreyi ve bakiyeyi birlikte gönderin
Yalnız “bakiyeniz 26.250 ₺” yazan bir mesaj mutabakat değildir; karşı taraf onaylayamaz, yalnızca kabul ya da itiraz edebilir. Hareket dökümünü ekleyin ve tek bir soru sorun: “Bu döküm sizinkiyle uyuşuyor mu?” E-posta, WhatsApp ya da kâğıt — kanal önemli değil, dökümün ekte olması önemlidir. Onayı yazılı isteyin; sözlü mutabakat altı ay sonra hatırlanmaz.
4. Fark çıkarsa toplamdan değil tarihten arayın
İki bakiye tutmuyorsa aradaki farkı bölmeye çalışmayın. İki ekstreyi aynı tarih aralığına getirip satır sayısını karşılaştırın: hangi tarihte birinde olup diğerinde olmayan bir hareket var? Farkın tutarı çoğu zaman doğrudan bir belgeye denk gelir — 7.250 ₺’lik fark, 7.250 ₺’lik bir faturanın tek tarafta kayıtlı olmasıdır. Farkın kendisi size aranacak belgeyi söyler.
5. Sonucu yazılı olarak kapatın ve tarihi kaydedin
Fark giderildiğinde iki tarafın da onayladığı bakiyeyi yazılı hâle getirin: “31.08.2026 itibarıyla bakiye 26.250 ₺ olarak mutabıkız.” Bu cümle, sonraki mutabakatın başlangıç noktasıdır — bir dahaki sefere yalnız bu tarihten sonrasına bakarsınız. Mutabakat tarihini cari kartına not düşün; hangi müşteriyle en son ne zaman mutabık kalındığı, gecikmiş alacak görüşmelerinde ilk sorulan şeydir.
İki ekstre tutmadığında: örnek karşılaştırma
Bir müşteriyle 14 Eylül kesimli mutabakat yapıyorsunuz. Sizin dökümünüzün son bakiyesi 26.250 ₺, karşı tarafınki 19.000 ₺. Aradaki fark 7.250 ₺. Toplamı bölmek yerine satırları yan yana koyun:
| Tarih | Hareket | Sizin kaydınız | Karşı tarafın kaydı |
|---|---|---|---|
| 01.09.2026 | Devir bakiye | 12.000 ₺ | 12.000 ₺ |
| 03.09.2026 | Satış faturası A-1471 | 18.500 ₺ | 18.500 ₺ |
| 08.09.2026 | Nakit tahsilat | −10.000 ₺ | −10.000 ₺ |
| 11.09.2026 | İade — 2 koli | −1.500 ₺ | −1.500 ₺ |
| 14.09.2026 | Satış faturası A-1512 | 7.250 ₺ | yok |
| Bakiye | 26.250 ₺ | 19.000 ₺ |
Fark tek bir satırdan çıkıyor: 14 Eylül tarihli A-1512 numaralı fatura karşı tarafın kaydına hiç girmemiş. 26.250 − 7.250 = 19.000 ₺. Çözüm, faturanın bir kopyasını göndermek ve karşı tarafın kaydetmesini istemek. Dikkat edin: farkın tutarı (7.250 ₺) doğrudan aranacak belgeyi işaret etti — mutabakatta işe yarayan tek yöntem budur.
Fark en çok nereden çıkar?
| Sebep | Nasıl anlaşılır |
|---|---|
| İşlenmemiş tahsilat | Fark, yaptığınız bir ödemenin tutarına eşittir; dekont tarihine bakın. |
| İki kez girilmiş fatura | Bir tarafta aynı belge numarası iki satırda görünür. |
| Tek tarafta kayıtlı iade veya ıskonto | Fark, iade tutarına eşittir; irsaliye ya da iade faturası aranır. |
| Kesim günü farkı | Fark, kesim günü civarındaki hareketlerin toplamıdır; iki döküm aynı güne çekilince kaybolur. |
| Aynı firmanın iki cari kartı | Sizin dökümünüz eksik görünür; kartları vergi numarasına göre kontrol edin. |
Mutabakatı kolaylaştıran üç alışkanlık
1. Açıklama alanını kayıt anında doldurun. Fatura numarası yazılmamış bir satır, mutabakatta karşılaştırılamaz. Farkı bulma süresini en çok kısaltan şey budur.
2. Aralığı küçük tutun. Ayda bir mutabakat yapan iki taraf en fazla bir aylık hareketi tarar; yılda bir yapanlar yüzlerce satır arasında dolaşır.
3. Onayı yazılı saklayın. Mutabık kalınan tarih ve tutar, bir sonraki mutabakatın devir bakiyesidir. Yazılı değilse her seferinde en baştan başlarsınız.
Mutabakat için ekstreyi nasıl hazırlarsınız?
Excel ile: her cariye bir sayfa açar, tarih–açıklama–borç–alacak sütunlarını doldurur, bakiyeyi birikimli toplam formülüyle yürütürsünüz. Hazır kurulumu olan ücretsiz cari hesap Excel şablonu küçük cari sayısında yeter; cari sayısı arttıkça tarih aralığı seçmek elle iş olur.
Programla: Cari Takip Programı’nda cari kartını açar, kesim tarihine kadar olan aralığı seçer ve dökümü hazır hâlde alırsınız; borç, alacak ve yürüyen bakiye hesaplanmış gelir, aynı ekranda vadesi geçmiş hareketler de görünür. Stok ve satışı da aynı programda yönetmek isterseniz Ofisx, perakendede veresiye defteri tutuyorsanız Veresiye Takibi daha uygun olabilir; hangisinin size uyduğunu karşılaştırma sayfasında görebilirsiniz.
Borç-alacak mantığını ve yürüyen bakiyenin nasıl kurulduğunu cari hesap nedir sayfasında, ekstrenin sütunlarını ve okunuşunu cari ekstre nedir sayfasında anlattık.
Sık sorulan sorular
Cari mutabakat ne demek?
İki işletmenin, aralarındaki hesabın belirli bir tarihteki bakiyesi üzerinde anlaşmasıdır. Her iki taraf kendi kaydındaki hareket dökümünü çıkarır, karşılaştırır ve fark varsa nedenini bulup kapatır. Mutabakat bir ödeme işlemi değildir; borcun tutarını netleştirir, tahsilatı değil.
Mutabakat ne sıklıkla yapılmalı?
Düzenli çalıştığınız cariler için ayda bir pratik bir alışkanlıktır. Bakiyesi büyüyen, ödemesi gecikmeye başlayan ya da çok sayıda küçük hareket geçen hesaplarda daha sık bakın. Yılda bir kez yapılan mutabakatta fark bulmak da düzeltmek de zorlaşır, çünkü aradan geçen yüzlerce satırı taramak gerekir.
Karşı taraf mutabakata cevap vermezse ne olur?
Cevapsızlık onay sayılmaz. Gönderdiğinizi ve ne zaman gönderdiğinizi kayıt altına alın, makul bir süre sonra bir kez daha hatırlatın. Tahsilat gecikmeye başladığında elinizde “şu tarihte ekstre gönderildi, itiraz gelmedi” kaydının bulunması işinizi kolaylaştırır.
Bakiye tutuyor ama hareketler tutmuyorsa sorun var mı?
Var. Aynı bakiyeye iki farklı yoldan varılmış olabilir — örneğin bir tarafta eksik fatura, diğerinde eksik tahsilat bulunup birbirini götürebilir. Bu durumda bakiye bugün doğru görünür ama ilk hareketle bozulur. Mutabakatta karşılaştırılan şey yalnız son satır değil, dökümün tamamıdır.
En sık hangi sebeplerden fark çıkar?
Dördü listenin başındadır: bir tarafın işlemediği tahsilat, iki kez girilmiş fatura, tek tarafta kayıtlı iade veya ıskonto, ve kesim gününün iki tarafta farklı alınması. Beşincisi aynı firmanın iki ayrı cari kartında tutulmasıdır; bu durumda dökümünüz bölünür ve hiçbir yarısı gerçek bakiyeyi göstermez.
Mutabakat için ekstre şart mı?
Şart değil ama mutabakatı bitiren şey ekstredir. Yalnız bakiye rakamı paylaşmak tartışmayı uzatır; hareket dökümünü gönderdiğinizde hangi belgede ayrıldığınız birkaç dakikada bulunur.
Son güncelleme: 2026-09-08
Ekstre ekranı uygulamada
Kesim tarihini seçin; döküm borç, alacak ve yürüyen bakiyesiyle hazır gelsin.
Mutabakat gününde ekstre aramayın
Ücretsiz hesap açın, hareketleri girdikçe döküm biriksin; kesim tarihini seçmeniz yetsin.