İade faturası nedir? İade faturası nasıl kesilir ve cari hesaba nasıl işlenir
İade faturası, satın alınan malın bir kısmı ya da tamamı satıcıya geri gönderildiğinde, malı geri gönderen alıcının satıcıya düzenlediği faturadır. Asıl satışı iade edilen tutar kadar geri alır: satıcının müşteriden cari alacağı azalır, alıcının tedarikçiye borcu aynı tutarda düşer. Faturada asıl satış faturasının tarihi ve numarası, iade edilen mal ve miktar ile asıl faturadaki birim fiyat ve KDV oranı yer alır.
Toptancı ile esnaf arasında iade her hafta olur: kırık koli, fazla gelen ürün, dönmeyen mevsim malı. Mal raflara geri girer ama belge kesilmezse iki tarafın defteri birbirinden ayrılır ve ay sonu mutabakatında fark tam olarak iade tutarı çıkar.
Not: Bu sayfa iade faturasının ticari mantığını ve cari hesaba etkisini anlatır. KDV beyanı, istisna kodları ve yıl atlayan iadeler gibi vergi ayrıntıları için mali müşavirinize danışın.
İade faturasını kim keser?
| Malı geri gönderen | Belgeyi kim düzenler | Belge |
|---|---|---|
| Şirket ya da esnaf (fatura düzenleme yükümlüsü) | Alıcı, satıcıya | İade faturası (e-Fatura ise tipi “İADE”) |
| Nihai tüketici | Satıcı, kendi adına | Uygulamada çoğunlukla gider pusulası ya da iade belgesi |
Kural basit: faturayı kesebilecek olan, malı geri gönderendir. Satıcının “ben iade faturası keseyim” demesi doğru değildir; satıcı iadeyi kendi kesemez, ancak alıcı fatura kesemiyorsa iade belgesini düzenler.
İade faturası nasıl kesilir? 6 adım
1. İade edilen malı sayıp teslim alın
Gelen malı irsaliyesi ya da teslim tutanağıyla karşılaştırın: ürün, adet, hasar durumu. Kabul etmediğiniz kalemi o anda yazılı bildirin; sonradan “eksik geldi” demek tartışma doğurur.
2. Hangi satış faturasına ait olduğunu bulun
İade faturası bir satışın geri alınmasıdır; bu yüzden asıl faturanın numarası, tarihi, birim fiyatı ve KDV oranı esas alınır. Aynı ürün farklı fiyatlarla satıldıysa hangi faturadan döndüğünü müşteriyle netleştirin.
3. İade faturasını kimin keseceğini belirleyin
Malı geri gönderen alıcı fatura düzenleme yükümlüsüyse (şirket, esnaf) iade faturasını alıcı, satıcıya keser. Alıcı nihai tüketiciyse fatura kesemez; iade, satıcının düzenlediği bir belgeyle (uygulamada çoğunlukla gider pusulası ya da iade belgesi) kayda alınır.
4. Faturada doğru bilgileri yazın
Asıl satış faturasının tarih ve numarası, iade edilen mal ve miktarı, asıl faturadaki birim fiyat ve KDV oranı. e-Fatura kullanıcıları arasında fatura tipi “İADE” seçilir ve iade edilen faturanın bilgisi ilgili alana girilir. Açıklama örneği aşağıda.
5. Zamanında düzenleyin
Uygulamada iade faturasının, malın iade edildiği tarihten itibaren genel fatura süresi içinde (7 gün) düzenlenmesi beklenir. Özel durumlar ve yıl atlayan iadeler için mali müşavirinize danışın.
6. Cari hesaba iki tarafta da işleyin
Satıcı müşteri hesabına iade tutarı kadar alacak, alıcı tedarikçi hesabına aynı tutarda borç yazar; açıklamaya iade fatura numarası girilir. Ay sonu mutabakatında iki tarafın bakiyesi bu satırla eşleşmelidir.
İade faturası açıklamasına ne yazılır? Örnek
| Düzenleyen (alıcı) | Çınar İnşaat Ltd. Şti. |
|---|---|
| Alıcı (malı geri alan satıcı) | Kaya Hırdavat Ltd. Şti. |
| Fatura tipi | İADE |
| İade edilen fatura | 2026-211 — 03.10.2026 |
| Kalem | Seramik yapıştırıcı, 10 koli × 500 ₺ = 5.000 ₺ |
| KDV (%20, asıl faturadaki oran) | 1.000 ₺ |
| Toplam | 6.000 ₺ |
| Açıklama | “03.10.2026 tarihli 2026-211 numaralı faturaya istinaden 10 koli seramik yapıştırıcı (nem hasarlı) iadesidir.” |
Firmalar, numaralar ve tutarlar kurgusaldır; KDV oranı örnek içindir, kendi ürününüzün asıl faturadaki oranını kullanın.
İade faturası cari hesaba nasıl işlenir? Örnek ekstre
Yukarıdaki iade, satıcının (Kaya Hırdavat) defterinde Çınar İnşaat’ın hesabında şöyle görünür:
| Tarih | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|
| 03.10.2026 | Satış faturası 2026-211 — 50 koli seramik yapıştırıcı | 30.000 ₺ | — | 30.000 ₺ B |
| 10.10.2026 | Tahsilat — havale | — | 15.000 ₺ | 15.000 ₺ B |
| 14.10.2026 | İade faturası CNR2026-0007 — 10 koli (2026-211’e istinaden) | — | 6.000 ₺ | 9.000 ₺ B |
| 20.10.2026 | Tahsilat — nakit | — | 4.000 ₺ | 5.000 ₺ B |
İade, tahsilat gibi alacak sütununa yazılır ama kasaya para girmez; müşterinin borcu 15.000 ₺’den 9.000 ₺’ye iner. Alıcının (Çınar İnşaat) defterinde aynı satır, Kaya Hırdavat hesabına 6.000 ₺ borç olarak görünür. İki tarafın 20.10 bakiyesi aynı (5.000 ₺) olmalıdır; değilse taraflardan biri iadeyi işlememiştir. Kontrol yolu: cari mutabakat nasıl yapılır.
İade faturası mı, fiyat farkı faturası mı, dekont mu?
| Belge | Ne zaman | Kim düzenler | Cari etkisi |
|---|---|---|---|
| İade faturası | Mal geri gönderildi | Alıcı (fatura düzenleme yükümlüsüyse) | Satıcının alacağı azalır |
| Fiyat farkı / iskonto faturası | Mal geri dönmedi, fiyat sonradan değişti | Fiyatı değiştiren taraf (artış: satıcı; indirim: duruma göre) | Bakiye artar ya da azalır |
| Kur farkı faturası | Dövizli satışta ödeme günü kuru farklı | Kur farkı lehine olan taraf | Bakiye kur farkı kadar değişir |
| Alacak dekontu | Fatura gerektirmeyen düzeltme (ör. hatalı kayıt) | Düzeltmeyi yapan taraf | Karşı tarafın borcu azalır |
| Gider pusulası | Fatura kesemeyen kişiden (ör. nihai tüketici) mal geri alındı | Malı geri alan satıcı | İade belgeye dayanır |
Fatura gerektirmeyen düzeltmelerde kullanılan belge: borç ve alacak dekontu. Dekont faturanın yerine geçmez; mal iadesi her zaman iade faturası ya da iade belgesiyle kapatılır.
İade faturası muhasebe kaydı
Örnekteki 6.000 ₺’lik iade için tek düzen hesap planında genel kayıt:
| Taraf | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| Satıcı (iadeyi alan) | 610 Satıştan İadeler — 5.000 ₺ 391 Hesaplanan KDV — 1.000 ₺ | 120 Alıcılar — 6.000 ₺ |
| Alıcı (iadeyi gönderen) | 320 Satıcılar — 6.000 ₺ | 153 Ticari Mallar — 5.000 ₺ 191 İndirilecek KDV — 1.000 ₺ |
Hesap kodları ve beyannamede gösterim mali müşavirinizin işidir. Cari açısından önemli olan satır 120 ve 320’dir: ikisi de aynı tutarla ve aynı tarihle değişmelidir. Borç ve alacak yönünün mantığı: cari hareket nedir.
İadede en sık 5 hata
- Belgesiz iade: mal rafa döner, defterde satış durur; müşteri borçlu görünür ve itiraz eder.
- İadeyi tahsilat gibi kasaya yazmak: kasa bakiyesi fiilen olmayan parayı gösterir.
- Güncel fiyatla iade: asıl faturadaki fiyat yerine bugünkü liste fiyatı yazılırsa bakiye kuruşu kuruşuna tutmaz.
- Asıl fatura numarasını yazmamak: hangi satışın geri alındığı belirsiz kalır; aylar sonra mutabakat zorlaşır.
- Yalnız bir tarafın işlemesi: satıcı iadeyi işler, alıcı işlemez (ya da tersi); fark ay sonunda ortaya çıkar.
Cari Takip uygulamasında iade
Cari Takip Programı: Muhasebe fatura kesmez ve e-Fatura göndermez; iade faturasını muhasebe ya da e-Fatura programınızdan kesersiniz. Uygulamada yapılacak iş, iade tutarını müşterinin kartına alacak yönlü bir hareket olarak, açıklamaya iade fatura numarasını ve asıl faturayı yazarak girmektir. Kasaya para girmediğini unutmayın; iade tahsilat değildir, yalnız borcu azaltır. Bakiye kendiliğinden güncellenir, satır Hareketlerde görünür ve müşterinin ekstresi PDF olarak alınıp WhatsApp ile gönderilebilir — müşteri iadenin düştüğünü kendi gözüyle görür. Tedarikçiye iade ettiğinizde aynı işi tedarikçinin kartında ters yönde yaparsınız. Ücretsiz deneme ile başlanır; devamı Pro aboneliktir.
En iyi cari takip uygulaması hangisi?
Tek bir “en iyi” yok; seçim fatura kesip kesmediğinize ve işi telefondan mı yürüttüğünüze bağlı. Yalnız müşteri ve tedarikçi borç-alacağını, tahsilatı ve ekstreyi telefondan izleyecekseniz cariye özel bir uygulama yeter; e-Fatura kesmeniz gerekiyorsa ön muhasebe programı gerekir. Kısa özet:
| Seçenek | Kime uygun | Platform | e-Fatura |
|---|---|---|---|
| Cari Takip Programı: Muhasebe (Ofisx) | Telefondan müşteri ve tedarikçi borç-alacak, tahsilat, vade, kasa ve çek-senet takibi isteyen esnaf ve küçük işletme | Android, iPhone (TR App Store), web paneli | Yok (kartta e-fatura bilgileri tutulur) |
| AKINSOFT Cari Takip | Yalnız cari kart açıp borç-alacak girmek isteyen, en sade uygulamayı arayan kullanıcı | iPhone (App Store TR) | Mağaza açıklamasında yok |
| DEFTER | İşletme cari hesabıyla birlikte gelir-gider ve kişisel bütçeyi de aynı yerde tutmak isteyen | iPhone (App Store TR), defter.net | Mağaza açıklamasında yok |
| Paraşüt | e-Fatura/e-Arşiv kesmesi gereken ve ön muhasebeyi mali müşaviriyle birlikte yürüten KOBİ | Web, iPhone, Android | Var (e-Fatura, e-Arşiv, e-SMM) |
| Excel veya kağıt defter | Birkaç düzine cari ve az hareketle, önce düzeni kurmak isteyen | Bilgisayar / kağıt | Yok |
Sekiz seçeneğin ayrıntılı karşılaştırması (Logo İşbaşı, Bizim Hesap, FlexHesap dahil) en iyi cari hesap takip uygulamaları sayfasında.
Sık sorulan sorular
İade faturası nedir?
İade faturası, satın alınan malın bir kısmı ya da tamamı satıcıya geri gönderildiğinde, malı geri gönderen alıcının satıcıya düzenlediği faturadır. Asıl satışı iade edilen tutar kadar geri alır: satıcının cari alacağı ve hesapladığı KDV, alıcının borcu ve indirdiği KDV azalır.
İade faturasını kim keser?
Malı geri gönderen alıcı fatura düzenleme yükümlüsüyse (şirket ya da esnaf) iade faturasını alıcı keser. Alıcı nihai tüketiciyse fatura kesemez; satıcı iadeyi kendi düzenlediği bir belgeyle (uygulamada çoğunlukla gider pusulası) kayda alır.
İade faturası kaç gün içinde kesilir?
Uygulamada genel fatura kuralına göre malın iade edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde düzenlenmesi beklenir. Süre, yıl sonu ve özel durumlar için mali müşavirinize danışın.
İade faturası açıklamasına ne yazılır?
Asıl satış faturasının tarihi ve numarası ile iade nedeni kısaca yazılır. Örnek: “03.10.2026 tarihli 2026-211 numaralı faturaya istinaden 10 koli seramik yapıştırıcı iadesidir.” e-Faturada ayrıca fatura tipi İADE seçilir ve iade edilen fatura bilgisi ilgili alana girilir.
İade faturasında KDV oranı ne olur?
İade faturasında asıl satış faturasındaki birim fiyat ve KDV oranı kullanılır; iade, o satışın geri alınmasıdır. Asıl satıştan sonra oran değiştiyse nasıl uygulanacağını mali müşavirinize sorun.
İade faturası kesilmezse ne olur?
Mal fiziksel olarak dönse bile belge olmadığı için satıcının defterinde satış ve KDV yerinde kalır, alıcının defterinde de alış. Cari hesaplar iki tarafta farklı bakiye gösterir ve mutabakat tutmaz; vergi açısından da düzeltme yapılamaz. Bu yüzden iade belgeyle kapatılmalıdır.
İade faturası muhasebe kaydı nasıl yapılır?
Satıcı tarafında genellikle 610 Satıştan İadeler ve 391 Hesaplanan KDV borçlandırılır, 120 Alıcılar alacaklandırılır. Alıcı tarafında 320 Satıcılar borçlandırılır, 153 Ticari Mallar ve 191 İndirilecek KDV alacaklandırılır. Kesin kayıt için mali müşavirinize danışın.
İade faturası ile fiyat farkı faturası aynı mı?
Hayır. İade faturası malın geri gönderilmesinde kesilir; fiyat farkı faturası ise mal geri dönmeden fiyatın sonradan değiştiği durumda kesilir. İkisi de cari bakiyeyi değiştirir ama sebepleri ve kimin keseceği farklıdır; sayfadaki ayrım tablosuna bakın.
Son güncelleme: 2026-10-21. Örneklerdeki firmalar, numaralar ve tutarlar kurgusaldır. Vergi ve belge düzeni için mali müşavirinize danışın.
Uygulamanın içi
Cariler, hareketler ve güncel bakiye.






İade düşsün, bakiye tutsun
İade tutarını müşterinin kartına iade fatura numarasıyla girin. Güncel bakiye ve PDF ekstre telefonunuzda, mutabakatta sürpriz yok.
Ücretsiz deneme ile başlanır; deneme bitince devam etmek için Pro abonelik gerekir.