Cari ekstre nedir?
Cari ekstre, bir müşteri veya tedarikçiyle aranızdaki tüm borç ve alacak hareketlerinin belirli bir tarih aralığında, tarih sırasıyla listelendiği hesap dökümüdür. Her satırda tarih, açıklama, borç, alacak ve o ana kadarki yürüyen bakiye bulunur; dökümün sonundaki tutar o firmanın güncel bakiyesidir. Ekstrenin asıl işi mutabakattır: iki tarafın elindeki döküm karşılaştırıldığında farkın hangi işlemden çıktığı görülür.
Ekstre hangi sütunlardan oluşur?
Adı ister “cari ekstre”, ister “cari hesap ekstresi” ya da “hesap dökümü” olsun, taşıdığı bilgi aynıdır:
| Sütun | Ne yazar |
|---|---|
| Tarih | Hareketin gerçekleştiği gün. Ekstre bu sütuna göre sıralanır. |
| Açıklama / belge no | Fatura numarası, “nakit tahsilat”, “iade” gibi kaydın ne olduğu. Anlaşmazlığı bitiren sütun budur. |
| Borç | Karşı tarafın size borçlandığı tutar: kestiğiniz satış faturası buraya yazılır. |
| Alacak | Borcu azaltan tutar: aldığınız tahsilat, iade ya da ıskonto. |
| Bakiye | O satıra kadar birikmiş net durum — yürüyen bakiye. |
Örnek ekstre nasıl okunur?
Bir müşteriye ait iki haftalık dökümü satır satır izleyelim:
| Tarih | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|
| 01.09.2026 | Devir bakiye | — | — | 12.000 ₺ |
| 03.09.2026 | Satış faturası A-1471 | 18.500 ₺ | — | 30.500 ₺ |
| 08.09.2026 | Nakit tahsilat | — | 10.000 ₺ | 20.500 ₺ |
| 11.09.2026 | İade — 2 koli | — | 1.500 ₺ | 19.000 ₺ |
| 14.09.2026 | Satış faturası A-1512 | 7.250 ₺ | — | 26.250 ₺ |
Okuma şu sırayla yapılır: devir bakiye dönem başındaki borçtur (12.000 ₺). Her borç satırı bakiyeyi büyütür, her alacak satırı küçültür. Son satırdaki 26.250 ₺ bu müşterinin bugünkü borcudur. Ara toplamları elle hesaplamanıza gerek yok — kontrol etmek isterseniz devir bakiyeye borçlar toplamını ekleyip alacaklar toplamını çıkarın: 12.000 + 25.750 − 11.500 = 26.250 ₺.
Ekstre ne işe yarar?
Mutabakat. En sık kullanıldığı yer budur. Karşı tarafa dökümü gönderirsiniz, iki liste yan yana konur ve tutmayan kalem bulunur. Yalnız bakiye rakamı paylaşmak neredeyse hiçbir zaman yetmez.
Hesap kapatma. Bir cariyle çalışmayı bitirirken iki tarafın elinde aynı belge olmalıdır; sonradan çıkan “bir fatura daha vardı” tartışmasını önleyen şey ekstredir.
Tahsilat görüşmesi. Gecikmiş alacağı ararken elinizde hangi faturanın ne zaman kesildiği ve ne kadarının ödendiği hazır olur; görüşme tutar pazarlığına değil, belgeye dayanır.
Kendi kaydınızı denetleme. Ekstreyi okurken atlanmış tahsilat ya da iki kez girilmiş fatura kolayca göze çarpar. Bakiyesi beklenmedik biçimde büyüyen bir müşteride önce ekstreye bakılır.
Cari ekstre nasıl alınır?
Excel ile: her cariye bir sayfa açıp tarih, açıklama, borç, alacak sütunlarını doldurur, bakiye sütununu birikimli toplam formülüyle yürütürsünüz. Kurulumu hazır gelen ücretsiz cari hesap Excel şablonunu kullanabilirsiniz. Sınırı şudur: cari sayısı arttıkça sayfa sayısı da artar ve tarih aralığı seçmek elle iş olur.
Programla: Cari Takip Programı’nda müşteri kartını açar, tarih aralığını seçer ve dökümü alırsınız; borç, alacak ve yürüyen bakiye hesaplanmış olarak gelir. Aynı ekranda vadesi geçen hareketler de görünür. Stok ve satışla birlikte tek programda yönetmek isterseniz Ofisx, perakendede veresiye defteri tutuyorsanız Veresiye Takibi daha uygun olabilir. Hangisinin size uyduğunu karşılaştırma sayfasında görebilirsiniz.
Ekstre çıkarırken yapılan üç hata
1. Açıklama alanını boş bırakmak. Tarihi ve tutarı olan ama neyin karşılığı olduğu yazmayan satır, mutabakatta işe yaramaz. Fatura numarasını ya da kısa bir açıklamayı kayıt anında yazın.
2. Tarih aralığını devir bakiyesiz göndermek. 1 Eylül’den başlayan bir ekstreyi devir satırı olmadan paylaşırsanız karşı taraf bakiyeyi eksik görür ve mutabakat en baştan tutmaz.
3. Aynı firmayı iki kartta tutmak. “Yılmaz Ticaret” ve “Yılmaz Tic. Ltd.” diye iki kart açıldığında ekstre bölünür ve hiçbiri gerçek bakiyeyi göstermez. Kart açarken vergi numarasını kontrol etmek bunu önler.
Borç-alacak mantığının tamamını, yürüyen bakiyenin nasıl kurulduğunu ve vade takibini cari hesap nedir sayfasında anlattık.
Sık sorulan sorular
Cari ekstre ile cari hesap aynı şey mi?
Değil. Cari hesap, bir firmayla aranızdaki borç-alacak ilişkisinin kendisidir; cari ekstre ise o hesabın belirli bir tarih aralığındaki dökümüdür. Hesap süreklidir, ekstre o hesabın fotoğrafıdır.
Ekstrede devir bakiye ne demek?
Seçtiğiniz tarih aralığından önceki tüm hareketlerin net sonucudur. Ekstre 1 Ocak’ta başlıyorsa, 31 Aralık akşamı o firmanın size olan borcu devir bakiye satırında görünür; ekstrenin ilk satırı budur.
Ekstrenin sonundaki bakiye neyi gösterir?
Dönem içindeki tüm borç ve alacak hareketleri devir bakiyeye eklendikten sonra kalan tutarı gösterir. Pozitifse karşı taraf size borçludur, negatifse siz ona borçlusunuz ya da fazla tahsilat yapılmıştır.
Mutabakat için ekstre şart mı?
Şart değil ama mutabakatı bitiren şey ekstredir. Karşı tarafa yalnız “bakiyeniz 48.500 ₺” demek tartışmayı uzatır; hareket dökümünü gönderdiğinizde hangi faturada ayrıldığınız birkaç dakikada bulunur.
İki tarafın ekstresi tutmuyorsa ne yapmalı?
Farkı toplamdan değil tarihten arayın: iki ekstreyi aynı tarih aralığına getirip fatura ve tahsilat sayılarını karşılaştırın. Fark genelde üç şeyden birindendir — bir tarafın işlemediği tahsilat, iki kez girilmiş fatura ya da iade/ıskontonun tek tarafta kayıtlı olması.
Ekstreyi ne sıklıkla çıkarmalıyım?
Düzenli çalıştığınız cariler için ayda bir mutabakat pratik bir alışkanlıktır. Bakiyesi büyüyen ya da ödemesi gecikmeye başlayan hesaplarda beklemeyin; fark ne kadar erken bulunursa o kadar kolay çözülür.
Son güncelleme: 2026-09-07
Ekstre ekranı uygulamada
Bir cariye ait tüm hareket, tarih sırasıyla ve yürüyen bakiyesiyle.
Ekstrenizi elle hazırlamayı bırakın
Ücretsiz hesap açın, cari kartlarınızı oluşturun; tarih aralığını seçtiğinizde döküm hazır gelsin.