Gider pusulası nedir? Gider pusulası nasıl kesilir, nasıl hesaplanır

Hurdacıdan, evde el işi yapan birinden, ikinci el eşyasını satan bir müşteriden ya da yevmiyeyle iş yaptırdığınız birinden mal veya hizmet aldınız; karşı taraf fatura kesemiyor. Bu alışı belgesiz bırakırsanız gider yazamazsınız. Bu sayfa gider pusulasının ne olduğunu, nasıl doldurulduğunu, stopaj hesabını ve cari hesaba doğru işlenmesini anlatır.

Gider pusulası ne zaman düzenlenir?

Gider pusulası örneği

Bir hediyelik eşya dükkânı, evde örgü yapan ve vergiden muaf bir kişiden 40 adet el örgüsü alıyor. Kişi fatura kesemediği için dükkân gider pusulası düzenliyor. Örnekte stopaj oranı yalnız hesabı göstermek için %2 alınmıştır (kişi, ürün ve tutar kurgusaldır):

Gider pusulası nasıl hesaplanır? Brüt ve net

İki soru vardır: brütten mi netten mi gidiyorsunuz?

• Brüt belli: stopaj = brüt × oran; net = brüt − stopaj. 5.000 × %2 = 100 → net 4.900 ₺.
• Net belli (brüt hesaplama): satan “elime 4.900 ₺ geçsin” diyorsa brüt = net ÷ (1 − oran). 4.900 ÷ 0,98 = 5.000 ₺. Aynı net için oran %5 olsaydı brüt 4.900 ÷ 0,95 = 5.157,89 ₺ olurdu.
• Stopaj yok: brüt = net. Tüketiciden kişisel eşya alımında çoğu zaman böyledir.

Excel’de brüt hesaplama: =YUVARLA(B2/(1-C2);2) (B2 net, C2 oran). Yuvarlama farkı kuruşta kalır.

Gider pusulası nasıl kesilir? 6 adım

1. Satanın vergi durumunu kontrol edin

Gider pusulası, mal ya da hizmeti fatura kesemeyen birinden alırken düzenlenir: vergiden muaf esnaf (evde el işi yapan, seyyar satıcı gibi), vergi mükellefi olmayan kişi (ikinci el eşyasını satan tüketici) ya da yevmiyeli çalıştırılan biri. Satan vergi mükellefiyse ondan fatura istenir; gider pusulası yazılmaz.

2. Matbu ya da program üzerinden belgeyi hazırlayın

Gider pusulası anlaşmalı matbaada bastırılmış, seri ve sıra numaralı koçandan kesilir; bazı ön muhasebe programları da çıktı alır. Elektronik belge zorunluluğu ve kullanılan sistem değişebildiği için kendi durumunuzu mali müşavirinize sorun.

3. Zorunlu bilgileri yazın

Tarih, seri-sıra no, satan ya da işi yapan kişinin adı soyadı, adresi ve T.C. kimlik no’su, malın ya da işin cinsi, miktarı, birim fiyatı, brüt tutar, varsa kesilen stopaj ve ödenen net tutar.

4. Stopaj gerekiyorsa kesin

İşin türüne göre ödemeden gelir vergisi stopajı kesilebilir (ör. ücret niteliğindeki ödemeler ya da vergiden muaf esnaftan yapılan bazı alımlar). Oran işin türüne göre değişir; kesilen tutar muhtasar beyanla vergi dairesine ödenir. Stopaj yoksa brüt = net’tir.

5. İki tarafa imzalatın, bir nüshayı satana verin

Belge iki nüsha düzenlenir, satan ya da işi yapan kişiye imzalatılır ve bir nüshası ona verilir. Diğeri gider belgesi olarak sizde kalır. Ödemeyi bankadan yaptıysanız dekontu belgeye iliştirin.

6. Tedarikçi carisine net tutarı yazın

Satan kişiye borcunuz net tutardır; stopaj ona değil vergi dairesine ödenir. Cari hesaba net tutar alacak (borcunuz) olarak yazılır, açıklamaya gider pusulası no, brüt ve stopaj not edilir. Ödeme yapılınca para çıkışı girilir ve bakiye sıfırlanır.

Gider pusulası cari hesaba nasıl işlenir?

Aynı kişiden düzenli alım yapıyorsanız (örgücü, hurda getiren, yevmiyeli usta) ona bir tedarikçi carisi açın. Ödemeyi hemen yapmıyorsanız borcunuz cari hesapta görünür. Örnekteki alımın ekstresi:

Cariye 5.000 ₺ yazılsaydı, 4.900 ₺ ödendikten sonra kişiye 100 ₺ borçlu görünürdünüz. O 100 ₺ ona değil vergi dairesine ödenecektir. Yanlış yazıldıysa satırı silmeyin; 100 ₺’lik ters yönlü bir düzeltme satırı ekleyin ve açıklamaya “GP-0412 stopaj” yazın. Bu mantık tevkifatlı faturadaki ile aynıdır: cari hesap, karşı tarafa gerçekten ödenecek tutarı gösterir.

Ödemeyi parça parça yapıyorsanız her ödemeyi ayrı satır girin; kişi “ne kadar alacağım kaldı” diye sorduğunda cari ekstreyi göstermek yeter.

Gider pusulasının muhasebe kaydı

Örnekteki alım için tek düzen hesap planında genellikle şu kayıt yapılır:

Basit usulde ya da işletme defterinde kayıt farklıdır; kesin kayıt ve muhtasar beyan için mali müşavirinize danışın.

Gider pusulası, fatura ve diğer makbuzlar

Sık yapılan 5 hata

1. Vergi mükellefi bir esnaftan alışta fatura istemek yerine gider pusulası yazmak.
2. Satanın T.C. kimlik no’sunu ve imzasını almamak.
3. Stopajlı alımda satana brütü ödeyip stopajı kendi cebinden ayrıca yatırmak ya da hiç yatırmamak.
4. Tedarikçi carisine brüt tutarı yazıp hiç ödenmeyecek bir borç bırakmak.
5. Aynı kişiden sürekli alım yapıldığı hâlde kişinin artık vergi mükellefi olması gerekip gerekmediğini sormamak.

Cari Takip uygulamasında gider pusulası

Cari Takip Programı: Muhasebe gider pusulası ya da fatura düzenlemez, stopaj hesaplamaz ve beyanname hazırlamaz; belgeyi koçandan ya da muhasebe programından kesersiniz. Uygulamanın işi, o kişiye ne kadar borçlu olduğunuzu doğru göstermektir: Cariler’de kişi için tedarikçi kartı açarsınız, alışı net tutarla girer, açıklamaya belge no, brüt ve stopajı yazarsınız. Ödediğinizde para çıkışı girilir, bakiye kendiliğinden güncellenir, satırlar Hareketlerde görünür ve Özet ekranında toplam borcunuz izlenir. Kişi isterse PDF ekstre WhatsApp ile gönderilebilir. Ücretsiz deneme ile başlanır; devamı Pro aboneliktir.

En iyi cari takip uygulaması hangisi?

Tek bir “en iyi” yok; seçim fatura kesip kesmediğinize ve işi telefondan mı yürüttüğünüze bağlı. Yalnız müşteri ve tedarikçi borç-alacağını, tahsilatı ve ekstreyi telefondan izleyecekseniz cariye özel bir uygulama yeter; e-Fatura kesmeniz gerekiyorsa ön muhasebe programı gerekir. Kısa özet:

Sekiz seçeneğin ayrıntılı karşılaştırması (Logo İşbaşı, Bizim Hesap, FlexHesap dahil) en iyi cari hesap takip uygulamaları sayfasında.

Sık sorulan sorular

Son güncelleme: 2026-10-21. Örnekteki kişi, ürün, tutarlar ve %2 oran yalnız hesabı göstermek içindir. Stopaj oranları ve belge sınırları mevzuatla değişebilir; vergi ve belge düzeni için mali müşavirinize danışın.

Fatura kesemeyen tedarikçiye ne kadar borçlusunuz?

Gider pusulalı alışı net tutarla girin, ödemeyi aynı gün yazın. Güncel bakiye ve PDF ekstre telefonunuzda.

Ücretsiz deneme ile başlanır; deneme bitince devam etmek için Pro abonelik gerekir.