Proforma fatura nedir? Proforma fatura fatura yerine geçer mi, nasıl hazırlanır

Proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce satıcının alıcıya gönderdiği; malın ya da hizmetin cinsini, miktarını, fiyatını, ödeme ve teslim şartlarını ve teklifin geçerlilik süresini gösteren ön faturadır. Hukuken bir tekliftir: fatura yerine geçmez, KDV doğurmaz, deftere ve cari hesaba işlenmez. Mal teslim edilince ayrıca kesin fatura kesilir. Proformaya dayanarak avans alınırsa cari hesaba işlenen şey proforma değil, avanstır (esnafın deyişiyle kapora).

Ambalajcı, makine satıcısı, mobilya imalatçısı, ithalatçı ya da kuruma mal veren toptancı — müşteri “bize bir proforma atın, ödeme onayı alalım” dediğinde ne yazacağınızı, avansı nasıl takip edeceğinizi ve kesin faturadan sonra hesabın nasıl kapanacağını bu sayfada örnekle bulabilirsiniz.

Proforma fatura ne işe yarar? Ne zaman istenir?

  • Ödeme onayı ve avans: alıcı firmanın muhasebesi ya da patronu, ödemeyi proformadaki tutara göre onaylar; satıcı sipariş avansını proformayla ister.
  • Kurum satın almaları: okul, belediye, dernek ve şirket satın alma birimleri karşılaştırma ya da ödenek dosyası için proforma ister.
  • Kredi ve leasing başvurusu: banka ya da leasing şirketi finanse edeceği makine, araç veya ekipmanın fiyatını proformadan görür.
  • İthalat ve ihracat: alıcı ülkede ithal izni, döviz transferi ve akreditif açılışı çoğunlukla proformaya dayanır; teslim şekli (EXW, FOB, CIF) burada yazılır.
  • Fiyatı yazılı sabitlemek: telefonla verilen fiyat unutulur; proforma fiyatı, miktarı ve geçerlilik tarihini kayda geçirir.

Proforma faturada olması gerekenler: 12 alan

AlanÖrnek / içerikNeden gerekli
Başlık“PROFORMA FATURA” (ihracatta “Proforma Invoice”)Belgenin kesin fatura sanılmasını önler
Proforma no ve tarihPF-2026-045 · 21.10.2026Revizyonlarda hangi sürümün geçerli olduğu anlaşılır
Satıcı bilgileriUnvan, adres, vergi dairesi/no, telefon, e-postaAlıcının bankası ya da kurumu satıcıyı tanır
Alıcı bilgileriUnvan, adres, vergi no (ihracatta ülke)Kesin fatura aynı bilgilerle kesilir
Mal/hizmet tanımıCins, model, ölçü; ihracatta GTİPTeslimde “bu değildi” tartışması çıkmaz
Miktar ve birim fiyat2.000 koli × 32,50 ₺Toplamın nereden geldiği görünür
KDV ve toplamMatrah, KDV oranı ve tutarı, genel toplam, para birimiAvans ve kalan ödeme buna göre hesaplanır
Ödeme şartı%30 sipariş avansı, kalan teslimdeAvansın cariye nasıl işleneceğini belirler
Teslim şekli ve süresiTeslim yeri, süre; ihracatta EXW, FOB, CIF gibi teslim şekliNakliye ve risk kimde, belli olur
Geçerlilik süresi“Bu teklif 05.11.2026’ya kadar geçerlidir.”Fiyat değişirse eski proforma ile sipariş gelmez
Banka bilgileriBanka, şube, IBAN, hesap adıAvans doğru hesaba gelir
İmza / kaşeYetkili adı, imza, kaşeKurum ve bankalar çoğunlukla imzalı ister

Proforma numarası kesin fatura numarası değildir; kendi serinizi (PF-2026-001…) kullanın. Fiyat değişirse aynı numaraya “Rev.1” ekleyip yeni sürüm gönderin; eskisi “geçersiz” sayılsın.

Doldurulmuş proforma fatura örneği

BaşlıkPROFORMA FATURA — No: PF-2026-045 · Tarih: 21.10.2026
SatıcıKuzey Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. — Kocaeli · VD/No: Gebze / 123 456 7890
AlıcıEge Kuru Gıda A.Ş. — İzmir · VD/No: Karşıyaka / 098 765 4321
Mal / hizmetMiktarBirim fiyatTutar
Oluklu koli 40×30×30 cm, 5 katlı, baskısız2.000 adet32,50 ₺65.000 ₺
Koli bandı 45 mm × 100 m, şeffaf200 adet45,00 ₺9.000 ₺
Ara toplam74.000 ₺
KDV %20 (bilgi amaçlı)14.800 ₺
Genel toplam88.800 ₺
Ödeme şartı%30 sipariş avansı (26.640 ₺) sipariş onayında, kalan 62.160 ₺ teslimde
TeslimAlıcının İzmir deposuna, avanstan sonra 10 iş günü; nakliye satıcıya ait
GeçerlilikBu proforma 05.11.2026’ya kadar geçerlidir. Kesin fatura teslimde düzenlenir.
BankaÖrnek Bank Gebze Şb. · TR00 0000 0000 0000 0000 0000 00 · Kuzey Ambalaj Ltd. Şti.
İmzaSatış sorumlusu, imza, kaşe

Firmalar, numaralar, IBAN ve tutarlar kurgusaldır. Word, Excel ya da Canva’da aynı alanlarla kendi şablonunuzu hazırlayabilirsiniz; ön muhasebe programlarının “teklif / proforma” bölümü de aynı işi görür.

Proforma fatura nasıl hazırlanır? 6 adım

1. Alıcının tam bilgilerini alın

Unvan, adres ve vergi numarası kesin faturayla aynı olmalı. Kurum satışında hangi birime düzenleneceğini sorun.

2. Kalemleri ölçü ve modeliyle yazın

“Koli” değil “oluklu koli 40×30×30 cm, 5 katlı”. Belirsiz tanım teslimde tartışma, iade ve iade faturası demektir.

3. Fiyatı, KDV’yi ve para birimini netleştirin

KDV hariç birim fiyat, KDV oranı ve genel toplam ayrı satırlarda olsun. Döviz cinsinden fiyat veriyorsanız hangi kurla TL’ye çevrileceğini yazın; aksi halde ödemede kur farkı tartışması çıkar.

4. Ödeme ve teslim şartını yazın

Peşin mi, avanslı mı, vadeli mi? Avans oranı, kalan ödemenin zamanı, teslim yeri ve süresi açık olmalı. Vadeli satışta vade günü daha sonra tahsilat takibinin temelidir.

5. Geçerlilik tarihini ve banka bilgisini ekleyin

“… tarihine kadar geçerlidir” cümlesi fiyat değişikliğinde sizi korur. IBAN’ı hesap adıyla birlikte yazın.

6. PDF olarak gönderin, numarasını kaydedin

İmzalı/kaşeli PDF’i e-posta ya da WhatsApp ile gönderin. Proforma numarasını not edin: avans geldiğinde ve kesin faturada “PF-2026-045’e istinaden” diye yazacaksınız.

Proforma fatura, fatura, fiyat teklifi ve sipariş farkı

BelgeNe zamanVergi sonucuCari hesaba işlenir mi?
Fiyat teklifiSatıştan önce, çoğunlukla seçenekliYokHayır
Proforma faturaSatıştan önce, fatura biçiminde, kesin kalem ve şartlarlaYokHayır (avansı işlenir)
Sipariş formuAlıcı kabul ettiğindeYokHayır
İrsaliyeMal sevk edilirkenFatura süresini başlatırHayır (fatura işlenir)
Fatura (e-Fatura / e-Arşiv)Teslimden sonra, yasal süre içindeKDV doğar, deftere girerEvet — müşteriye borç
Ticari fatura (commercial invoice)İhracatta sevkiyattaGümrük ve kesin satış belgesiEvet

Fiyat teklifi “şu ürün şu fiyattan, şu seçenekle” der; proforma ise kesin faturanın taslağıdır: alıcı onu onaylayıp ödeme yapacak kadar net olmalıdır. Sevkiyat belgesi için: sevk irsaliyesi nedir.

Proforma ve avans cari hesaba nasıl işlenir? Örnek ekstre

Kuzey Ambalaj’ın defterinde Ege Kuru Gıda’nın cari hesabı. Proforma satırı yalnız açıklama içindir; tutar sütunlarına yazılmaz:

TarihAçıklamaBorçAlacakBakiye
21.10.2026Proforma PF-2026-045 gönderildi (74.000 ₺ + KDV) — cariye işlenmez——0 ₺
23.10.2026Sipariş avansı — havale (%30)—26.640 ₺26.640 ₺ A
04.11.2026Satış faturası 2026-412 (PF-2026-045’e istinaden)88.800 ₺—62.160 ₺ B
04.11.2026Kalan tahsilat — EFT—62.160 ₺0 ₺

Avans geldiği gün hesap 26.640 ₺ alacak bakiye verir: müşteri henüz mal almadan ödeme yapmıştır, yani siz ona borçlusunuz (alacak bakiye ne demek). Kesin fatura borç sütununa yazılınca bakiye 62.160 ₺ borca döner, kalan ödemeyle sıfırlanır. En sık hata, proformayı satış gibi müşterinin hesabına borç yazmaktır: sipariş iptal olursa ya da miktar değişirse hesap aylarca yanlış bakiye gösterir ve mutabakatta tutmaz.

Proforma fatura muhasebe kaydı

Proformanın kendisi için kayıt yapılmaz. Örnekteki avans ve kesin fatura için tek düzen hesap planında genel kayıt:

OlayBorçAlacak
Proforma gönderildiKayıt yok
Avans tahsil edildi (satıcı)102 Bankalar — 26.640 ₺340 Alınan Sipariş Avansları — 26.640 ₺
Kesin fatura (satıcı)120 Alıcılar — 88.800 ₺600 Yurt İçi Satışlar — 74.000 ₺
391 Hesaplanan KDV — 14.800 ₺
Avansın mahsubu (satıcı)340 Alınan Sipariş Avansları — 26.640 ₺120 Alıcılar — 26.640 ₺
Avans ödendi (alıcı)159 Verilen Sipariş Avansları — 26.640 ₺102 Bankalar — 26.640 ₺

Avansta KDV’nin ne zaman doğacağı ve avansa fatura kesilip kesilmeyeceği mali müşavirinizin kararıdır. Cari takipte önemli olan, avansın müşterinin kartında görünmesi ve kesin faturadan düşülmesidir.

Proformada en sık 5 hata

  • Proformayı fatura sanmak: alıcı proformayla gider yazamaz, satıcı proformayla satış belgelemiş olmaz; kesin fatura şarttır.
  • Proformayı cariye borç yazmak: sipariş iptal olursa müşteri hiç almadığı mal için borçlu görünür.
  • Geçerlilik tarihi koymamak: üç ay sonra eski fiyatla gelen siparişe “hayır” demek zorlaşır.
  • Avansı açıklamasız almak: havale açıklamasında proforma no yoksa avansın hangi siparişe ait olduğu karışır.
  • Revizyonu numarasız göndermek: iki farklı tutarlı proforma dolaşırsa alıcı düşük olanı öder.

Cari Takip uygulamasında proforma ve avans

Cari Takip Programı: Muhasebe proforma ya da fatura hazırlamaz; proformayı ön muhasebe programınızda veya kendi şablonunuzda hazırlarsınız. Uygulamanın işi, proformadan sonra doğan parayı izlemektir: avans geldiğinde müşterinin kartına para girişi olarak proforma numarasıyla girersiniz, kesin fatura kesilince satışı borç olarak eklersiniz. Özet ekranında kime ne kadar borçlu/alacaklı olduğunuz, Hareketlerde avans ve fatura satırları görünür; müşteriye ekstre PDF’ini WhatsApp’tan gönderirsiniz. Ücretsiz deneme ile başlanır; devamı Pro aboneliktir.

En iyi cari takip uygulaması hangisi?

Tek bir “en iyi” yok; seçim fatura kesip kesmediğinize ve işi telefondan mı yürüttüğünüze bağlı. Yalnız müşteri ve tedarikçi borç-alacağını, tahsilatı ve ekstreyi telefondan izleyecekseniz cariye özel bir uygulama yeter; e-Fatura kesmeniz gerekiyorsa ön muhasebe programı gerekir. Kısa özet:

SeçenekKime uygunPlatforme-Fatura
Cari Takip Programı: Muhasebe (Ofisx)Telefondan müşteri ve tedarikçi borç-alacak, tahsilat, vade, kasa ve çek-senet takibi isteyen esnaf ve küçük işletmeAndroid, iPhone (TR App Store), web paneliYok (kartta e-fatura bilgileri tutulur)
AKINSOFT Cari TakipYalnız cari kart açıp borç-alacak girmek isteyen, en sade uygulamayı arayan kullanıcıiPhone (App Store TR)Mağaza açıklamasında yok
DEFTERİşletme cari hesabıyla birlikte gelir-gider ve kişisel bütçeyi de aynı yerde tutmak isteyeniPhone (App Store TR), defter.netMağaza açıklamasında yok
Paraşüte-Fatura/e-Arşiv kesmesi gereken ve ön muhasebeyi mali müşaviriyle birlikte yürüten KOBİWeb, iPhone, AndroidVar (e-Fatura, e-Arşiv, e-SMM)
Excel veya kağıt defterBirkaç düzine cari ve az hareketle, önce düzeni kurmak isteyenBilgisayar / kağıtYok

Sekiz seçeneğin ayrıntılı karşılaştırması (Logo İşbaşı, Bizim Hesap, FlexHesap dahil) en iyi cari hesap takip uygulamaları sayfasında.

Sık sorulan sorular

Proforma fatura nedir?

Proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce satıcının alıcıya gönderdiği; malın ya da hizmetin cinsini, miktarını, fiyatını, ödeme ve teslim şartlarını ve teklifin geçerlilik süresini gösteren ön faturadır. Hukuken bir teklif belgesidir; Vergi Usul Kanunu’ndaki fatura değildir.

Proforma fatura fatura yerine geçer mi?

Hayır. Proforma fatura satışı belgelemez, KDV doğurmaz, deftere satış ya da alış olarak kaydedilmez ve gider yazılamaz. Mal teslim edildiğinde ya da hizmet yapıldığında ayrıca kesin fatura (e-Fatura ya da e-Arşiv) düzenlenmesi gerekir.

Proforma fatura ile fatura arasındaki fark nedir?

Proforma satıştan önce hazırlanan bir tekliftir, değiştirilebilir ve vergi sonucu doğurmaz. Fatura satıştan sonra düzenlenir, mal ya da hizmet bedelinin alıcıya borç yazıldığını belgeler, KDV doğurur ve deftere kaydedilir. Proforma cari hesaba işlenmez; fatura işlenir.

Proforma fatura geçerlilik süresi ne kadar?

Kanunda belirlenmiş bir süre yoktur. Süreyi satıcı belgenin üzerine yazar; uygulamada 7, 15 ya da 30 gün sık kullanılır. Kur ve hammadde fiyatı hızlı değişiyorsa kısa süre yazmak satıcıyı korur. Süre geçince satıcı fiyatı yenileyebilir.

Proforma fatura bağlayıcı mıdır?

Proforma bir tekliftir. Alıcı süresi içinde kabul eder (ör. imzalayıp gönderir ya da avansı öderse) taraflar arasında anlaşmanın kanıtı olarak kullanılabilir. Fiyat, miktar ve teslim şartlarının açık yazılması bu yüzden önemlidir. Uyuşmazlık durumunda bir hukukçuya danışın.

Proforma fatura muhasebe kaydı yapılır mı?

Proformanın kendisi kaydedilmez. Proformaya dayanarak avans alınırsa avans kaydedilir (tek düzen hesap planında genellikle 340 Alınan Sipariş Avansları; alıcı tarafında 159 Verilen Sipariş Avansları). Kesin fatura kesilince avans faturadan mahsup edilir. Kesin kayıt için mali müşavirinize danışın.

Proforma fatura e-Fatura olarak kesilir mi?

e-Fatura ve e-Arşiv sisteminde proforma diye bir fatura tipi yoktur; proforma PDF, Word ya da Excel belge olarak hazırlanıp e-postayla gönderilir. Birçok ön muhasebe programında “teklif” ya da “proforma” bölümü vardır. Satış gerçekleşince kesin fatura e-Fatura ya da e-Arşiv olarak düzenlenir.

Proforma faturada KDV gösterilir mi?

Gösterilebilir ve yurt içi satışta göstermek iyi olur: alıcı ödeyeceği toplamı ve avansı doğru hesaplar. Bu KDV bilgi amaçlıdır; KDV kesin faturayla doğar. İhracat proformasında genellikle KDV yer almaz.

Son güncelleme: 2026-10-21. Örneklerdeki firmalar, numaralar ve tutarlar kurgusaldır. Vergi ve belge düzeni için mali müşavirinize danışın.

Uygulamanın içi

Cariler, hareketler ve güncel bakiye.

Ana ekran: alacak, tahsilat, borç, ödeme ve kasa tek dokunuş uzakta
Ana ekran: alacak, tahsilat, borç, ödeme ve kasa tek dokunuş uzakta
Müşteri listesi: telefon ve güncel cari bakiye yan yana
Müşteri listesi: telefon ve güncel cari bakiye yan yana
Cari ekstre: bir cariye ait tüm hareket tarih sırasıyla
Cari ekstre: bir cariye ait tüm hareket tarih sırasıyla
Tahsilat kaydı: tutar, ödeme yöntemi ve kasa/banka hesabı tek ekranda
Tahsilat kaydı: tutar, ödeme yöntemi ve kasa/banka hesabı tek ekranda
Hareketler: satış, tahsilat, ödeme ve masraf gün gün; para girişi ve çıkışı tek dokunuş
Hareketler: satış, tahsilat, ödeme ve masraf gün gün; para girişi ve çıkışı tek dokunuş
Cari bakiye raporu: toplam alacak, toplam borç ve net durum
Cari bakiye raporu: toplam alacak, toplam borç ve net durum

Avans geldi, fatura kesildi — hesap da kapansın

Avansı proforma numarasıyla, faturayı satış olarak müşterinin kartına girin. Güncel bakiye ve PDF ekstre telefonunuzda.

Ücretsiz deneme ile başlanır; deneme bitince devam etmek için Pro abonelik gerekir.