Салыштырып тактоо каты жана электрондук кат үлгүсү
Салыштырып тактоо каты (cari mutabakat mektubu) — ишкананын карама-каршы тарапка «белгилүү бир күнгө карата бизде сиздин эсебиңиз мындай калдык берет, ырастайсызбы?» деп суроо берген бир барактык кат; анда кесүү күнү, эки тараптын аталышы, калдыктын суммасы (сан жана сөз менен), калдыктын дебетби же кредитби экени, карама-каршы тарап белгилей турган «макулбуз / макул эмеспиз» кутучасы жана мөөр-кол коюу орду болот. Жанында сөзсүз контрагент көчүрмөсү жүрөт — кат айырма бар экенин, көчүрмө айырма кайдан чыкканын көрсөтөт.
Бул баракчада жөнөтө турган тексттер бар: каттын негизги тексти, электрондук кат жана келген салыштырып тактоо катына берилүүчү жооп. Салыштырып тактоонун жол-жобосу — кесүү күнүн белгилөө, айырманы издөө — өзүнчө иш жана контрагент менен салыштырып тактоону кантип жасоо керек баракчасында кадам-кадам баяндалган. Калдыкты ырастоону эмес, карама-каршы тараптан операциялардын көчүрмөсүн суранып жатсаңыз, текст башкача: контрагент көчүрмөсүн кантип суроо керек баракчасында көчүрмө сурануучу электрондук кат жана өтүнүч каты үлгүсү бар.
Салыштырып тактоо формасынын сегиз талаасы
Кат да, форма да ошол эле сегиз маалыматты камтыйт. Ар бир калып калган талаа — карама-каршы тараптын жооптун ордуна суроо жөнөтүшү дегенди билдирет:
| Талаа | Эмне үчүн керек |
|---|---|
| Кесүү күнү | Калдык кайсы күнгө карата берилгени. Катта эң жогоруда жана калдык сүйлөмүнүн ичинде бирдей күн жазылышы керек; эки жерде ар башка күндү көргөн карама-каршы тарап биринчи сүйлөмдө эле токтоп калат. |
| Эки тараптын аталышы | Жөнөтүүчү жана алуучу фирманын толук соода аталышы. Кыскартуу жазбаңыз: бир топтун эки компаниясы чаташканда айырманы издөөнүн ордуна туура эмес эсепти ырастатып коёсуз. |
| Салык инспекциясы жана салык номери | Бир эле фирма эки өзүнчө контрагент картасында турган учурлардын көбү ушул жерде кармалат; карама-каршы тарап номерди көргөндө кайсы картасын ачарын билет. |
| Калдык — сан жана сөз менен | Сумманы сан менен да, сөз менен да жазыңыз. Кол менен толтурулуп, скандалгандан кийин окулбай калган документтерде жалгыз ишенимдүү талаа — сөз менен жазылган сумма. |
| Калдыктын багыты: дебетби же кредитби | Эң көп калтырылуучу талаа ушул. “19.000 ₺ калдык” деген сүйлөмдү эки тарап тескери окушу мүмкүн; “бизде дебет калдыгы” деп жазуу талашты башынан жабат. |
| Макулбуз / макул эмеспиз кутучасы | Карама-каршы тарапка белгилей турган эки кутуча калтырыңыз. Экинчисинин астында өз калдыгын жана айырманын себебин жазуу үчүн бош сап болсун — бул сап болбосо, жооп «дал келбейт» деп келет да, дагы бир айлампа кат алышасыз. |
| Мөөр, кол жана күн | Документти кат алышуудан алып чыгып, жазууга айландыруучу талаа. Кол койгондун аты-жөнүн жана кызматын да сураңыз. |
| Байланыш жана тиркеме | Суроосу барган кимге чалаарын жана тиркемеде контрагент көчүрмөсү бар экени жөнүндө эскертүү. Көчүрмөсүз жөнөтүлгөн салыштырып тактоо айырма чыкканда эч кандай пайда бербейт. |
Салыштырып тактоо катынын үлгүсү
Фирмалык бланкка басыла турган формат. Чарчы кашаадагы жерлерди өз маалыматыңыз менен алмаштырыңыз:
Көңүл бура турган бир гана нерсе: эки жерде тең бирдей кесүү күнү жазылышы жана калдыктын багыты ачык көрсөтүлүшү керек. “19.000 ₺ калдык” деген сүйлөмдү эки тарап тескери окушу мүмкүн; “бизде дебет калдыгы” деп жазуу талашты башынан жабат.
Салыштырып тактоо боюнча электрондук кат үлгүсү
Электрондук кат — каттын кыскасы. Узун жазылган салыштырып тактоо каты жоопсуз калат — карама-каршы тарап эмне кылышы керек экени бир сүйлөмдөн түшүнүлүшү керек:
Тема сабына кесүү күнүн жана фирмаңыздын атын жазыңыз: карама-каршы тарап ушул эле мезгилде бир нече фирмадан салыштырып тактоо алып жаткан болушу мүмкүн жана катты кийин издөөгө туура келет. Көчүрмөнү PDF түрүндө жөнөтүңүз — түзөтүүгө боло турган файл жөнөтүү ырасталган сумманы кийин өзгөртүүгө мүмкүн болот дегенди билдирет.
Келген салыштырып тактоо катына кантип жооп берилет?
Эки абал бар жана экөөнүн тең жообу кыска. Макул болсоңуз, күндү жана сумманы кайра жазып ырастаңыз; жөн гана «ырастайм» деп жазуу алты айдан кийин эмне ырасталганын белгисиз калтырат:
Дал келбесе, «макул эмеспиз» деп гана чектелбеңиз. Өз калдыгыңызды жана айырма кайсы күндөгү кайсы документтен чыкканын жазыңыз — айырманы өзүңүз көрсөтсөңүз, кат алышуу экинчи айлампага калбайт:
Айырманын суммасы көбүнчө түз эле бир документке дал келет: 7.250 ₺ айырма — 7.250 ₺ эсеп-фактуранын бир тарапта гана катталганы. Айырманы жалпы суммадан эмес, күндөн издөө ыкмасын салыштырып тактоонун кадамдарында үлгү таблица менен түшүндүрдүк.
Катты эмне менен даярдайсыз?
Word же түздөн-түз электрондук катта: жогорудагы тексттерде эсептей турган эч нерсе жок; көчүрүп алып, чарчы кашааларды толтурсаңыз болду. Жөнөтөрдөн мурун PDF’ке айландырыңыз.
Excel: калдык көчүрмөдөн өзү келишин жана форма мөөр-кол коюу орду менен кошо A4’кө батышын кааласаңыз, даяр вариант бар — акысыз контрагент менен салыштырып тактоо формасынын Excel шаблону сумманы сөз менен да жазып берет. Бул баракча текстти, ал шаблон файлды берет.
Программа менен: Эсеп Дептери: Карыз жана насыя программасында контрагент картасын ачып, кесүү күнүнө чейинки аралыкты тандасаңыз, көчүрмө дебет, кредит жана агымдагы калдыгы менен даяр келет; катка жазыла турган калдык жана тиркемеге коюла турган көчүрмө бир эле экрандан чыгат. Көчүрмөнүн мамычаларын контрагент көчүрмөсү деген эмне баракчасынан, салыштырып тактоодон кийин кечигип калган алынуучу суммаларды көзөмөлдөөнү акча жыйноону жана мөөнөттү көзөмөлдөө баракчасынан табасыз.
Көп берилген суроолор
Салыштырып тактоо каты деген эмне?
Ишкананын карама-каршы тараптагы фирмага «белгилүү бир күнгө карата бизде сиздин эсебиңиз мындай калдык берет, сиз да ырастайсызбы?» деп суроо берген бир барактык каты. Салыштырып тактоо формасы менен бир эле иш аткарат; айырма түрүндө — форма толтурула турган кутучалардан турат, кат жөнөкөй текст жана фирмалык бланкка басылат. Экөө тең жалгыз өзү жетишсиз, жанында контрагент көчүрмөсү жүрөт.
Салыштырып тактоо формасы кантип толтурулат?
Сегиз талаа толтурулат: кесүү күнү, эки тараптын толук аталышы, салык инспекциясы жана номери, калдыктын суммасы (сан жана сөз менен), калдык дебетби же кредитби экени, карама-каршы тарап белгилей турган макулбуз/макул эмеспиз кутучасы, мөөр-кол коюу орду жана тиркемеде көчүрмө бар экени жөнүндө эскертүү. Калдыктын багытын жазуу — эң көп калтырылуучу жана эң көп туура эмес түшүнүүгө алып келүүчү кадам.
Салыштырып тактоо боюнча электрондук кат кантип жөнөтүлөт?
Тема сабына кесүү күнүн жана фирмаңыздын атын жазыңыз, негизги тексттеги бир гана калдык сүйлөмүн түзүңүз, операциялардын көчүрмөсүн тиркеңиз жана бир гана суроо бериңиз. Узун кат жоопсуз калат: карама-каршы тарап эмне кылышы керек экени «тиркелген көчүрмөнү өз жазууң менен салыштыр» деген сүйлөмдөн түшүнүлүшү керек. Жооп жазуу жүзүндө келишин сураныңыз; телефондон алынган ырастоо алты айдан кийин унутулат.
Салыштырып тактоо катына кантип жооп берилет?
Өз жазууңуз менен салыштырып, эки сүйлөм менен жооп бериңиз: макул болсоңуз, күндү жана сумманы кайра жазып ырастаңыз (“30.09.2026 күнүнө карата 19.000 ₺ калдыкка макулбуз”). Дал келбесе, «дал келбейт» деп гана жазбаңыз — өз калдыгыңызды жана айырма кайсы күндөгү кайсы документтен чыкканын жазыңыз. Айырманы өзүңүз көрсөтсөңүз, кат алышуу бир айлампада бүтөт.
Салыштырып тактоо каты Word болушу керекпи же Excelби?
Текст катары жөнөтө турган кат жана электрондук кат үчүн Word же түздөн-түз электрондук каттын тексти жетиштүү — анда эсептей турган эч нерсе жок. Калдык көчүрмөдөн өзү келишин кааласаңыз, Excel ылайыктуу; даяр вариант акысыз контрагент менен салыштырып тактоо формасынын Excel шаблонунда бар. Карама-каршы тарапка жөнөтөрдө экөөнү тең PDF’ке айландырышат; түзөтүүгө боло турган файл жөнөтүү ырасталган сумманы кийин өзгөртүүгө мүмкүн болот дегенди билдирет.
Салыштырып тактоо катына жооп берүү милдеттүүбү?
Карама-каршы тарап жооп бербеши мүмкүн жана жооптун болбошу өзүнөн-өзү ырастоо дегенди билдирбейт. Бирок эмнени жана качан жөнөткөнүңүздү жазууга алуу сизге пайдалуу: акча жыйноо кечигип баштаганда «ушул күнү көчүрмө жана салыштырып тактоо жөнөтүлгөн, каршылык келген жок» деген жазуу колуңузда болот. Акылга сыярлык убакыттан кийин бир жолу эскертиңиз.
Салыштырып тактоо каты менен көчүрмө бир эле нерсеби?
Жок. Көчүрмө мезгил ичиндеги бардык операциялардын тизмеси; салыштырып тактоо каты ошол тизменин учундагы бир гана санды ырастаткан кыска кат. Экөө бирге жөнөтүлөт: кат айырма бар экенин, көчүрмө айырма кайсы саптан чыкканын көрсөтөт.
Акыркы жаңыртуу: 2026-09-26
Катка жазыла турган калдык кайдан келет?
Контрагент картасын ачып, кесүү күнүн тандаңыз; көчүрмө жана калдык даяр келсин.
Салыштырып тактоо күнү сан издебеңиз
Акысыз аккаунт ачыңыз, операцияларды киргизген сайын көчүрмө топтолсун; катка жазыла турган сумма бир басуу менен чыксын.