Cari hesab nədir?
Qarşılıqlı hesab (cari hesab), bir müştəri və ya təchizatçı ilə aranızdakı borc-alacaq münasibətinin tarix ardıcıllığı ilə çıxarışıdır. Hər satış və alış borc, hər tədiyyə və ödəniş alacaq kimi qeyd edilir; ikisinin fərqi həmin firmanın qalığıdır. Kontragent uçotunun məqsədi bir cümlə ilə belədir: kimdən nə qədər alacağınız olduğunu və kimə nə qədər borcunuz olduğunu hər an bilmək.
Borc və alacaq necə qeyd edilir?
Müştəriyə kəsdiyiniz qaimə onun sizə borclanmasıdır: borc sütununa yazılır. Ondan aldığınız pul borcu azaldır: alacaq sütununa yazılır. Təchizatçı hesabında istiqamət əksdir. Qarışıqlığın qarşısını almağın ən praktik yolu müştəri və təchizatçı hesablarını fərqli kod prefiksi ilə ayırmaqdır.
Yürüyən qalıq
Hər sətirdə həmin firmanın həmin ana qədərki qalığını görmək xətanı erkən tutmağa imkan verir. Excel-də bu, yığılan SUMIF düsturu ilə qurulur; hazır quruluşunu pulsuz qarşılıqlı hesab şablonunda tapa bilərsiniz. Dəftərin altı sütununu, əməliyyatın sənəd nömrəsi ilə necə yazıldığını və bir ayın nümunə çıxarışını qarşılıqlı hesab necə aparılır səhifəsində addım-addım izah etdik.
Ödəniş müddətinin izlənməsi
Ödəniş müddəti olmayan alacaq, izlənilməyən alacaqdır. Hər borc sətrinə müddət yazın; vaxtı keçdikdə avtomatik işarələnsin. Həftədə bir vaxtı keçənləri məbləğə görə sıralayıb ən böyük üç məbləği zəng etmək, tutulan məbləğin əhəmiyyətli hissəsini toplayır. Alacaqların necə qruplaşdırılacağını, xatırlatmanın nə vaxt ediləcəyini və Excel-də müddət düsturlarını tədiyyə və ödəniş müddəti izlənməsi necə aparılır səhifəsində nümunə siyahı ilə izah etdik.
Çıxarış və üzləşdirmə
Hesabın müəyyən tarix aralığındakı çıxarışına qarşılıqlı hesab çıxarışı deyilir; üzləşdirmədə iki tərəfin müqayisə etdiyi sənəd budur. Hansı sütunlardan ibarət olduğunu, köçürmə qalığının necə oxunduğunu və iki çıxarış üst-üstə düşmədikdə fərqin necə tapıldığını qarşılıqlı hesab çıxarışı nədir səhifəsində nümunə cədvəllə izah etdik.
Çıxarışı qarşı tərəflə müqayisə edib qalıqda razılaşmaq işinə hesablaşmanın üzləşdirilməsi (mutabakat) deyilir. Kəsim tarixinin müəyyən edilməsi, fərqin məbləğdən deyil, tarixdən axtarılması və nəticənin yazılı bağlanması daxil olmaqla beş addımı hesablaşmanın üzləşdirilməsi necə aparılır səhifəsində izah etdik.
Nə vaxt proqrama keçməli?
Kontragent sayınız 40-50-ni, aylıq əməliyyat 300-400-ü keçəndə əllə izləmədə xəta ehtimalı nəzərəçarpacaq dərəcədə artır. Avtomatik xatırlatma, mobil giriş və çıxarış paylaşımı lazımdırsa, proqramdan istifadə daha etibarlıdır. Hesab Dəftəri: Borc və Alacaq məhz bu iş üçündür: kontragent kartı, ödəniş müddəti izlənməsi, kassa, çek/veksel və çıxarış. Alacağınız çekə və ya vekselə bağlanıbsa, izlənməsi ayrıca aparılır; çek və veksel izlənməsi necə aparılır səhifəsində izah etdik. Anbar uçotu da aparırsınızsa, Ofisx, pərakəndədə nisyə dəftəri axtarırsınızsa, Veresiye Takibi daha uyğun ola bilər.
Tez-tez verilən suallar
Qalıq mənfi çıxarsa, bu nə deməkdir?
Qarşı tərəfdən tutduğunuz məbləğin onun borcundan çox olması deməkdir — ya avans almısınız, ya da artıq ödəniş edilib.
Müştəri və təchizatçını eyni yerdə saxlaya bilərəmmi?
Bəli; qarışmaması üçün kontragent kodlarını fərqli prefikslərlə ayırmaq (C- və T- kimi) praktik üsuldur.
Çıxarış niyə vacibdir?
Hesab bağlanarkən tərəflərin əlində eyni çıxarış olur; mübahisəni bitirən şey izah xanası doldurulmuş çıxarışdır.